Ćwiczenie prowadzi od pustego projektu do kompletu rysunków w poniżej 20 minut. Nie wymaga własnych danych — wystarczy wbudowany teren demonstracyjny.
Przełącznik języka PL / EN znajduje się w nagłówku, po prawej od numeru wersji.
W panelu lewym, sekcja 1 · Projekt:
EPSG:2180 (PL-1992).PL-EVRF2007-NH pod polem pojawi się komunikat o stałym przesunięciu +0,165 m z niepewnością ±0,035 m.Dlaczego przesunięcie, a nie ścisła transformacja? Przeliczenie między Kronsztadt'86 a EVRF2007 wymaga modelu quasi-geoidy, którego przeglądarka nie ładuje. Aplikacja stosuje przesunięcie strefowe i zawsze opisuje to na wydruku — nigdy nie udaje dokładności, której nie ma.
Kliknij „Wczytaj teren demonstracyjny". Załaduje się syntetyczny NMT: 420 × 320 komórek o rozdzielczości 2 m, czyli obszar 840 × 640 m z doliną opadającą na południowy wschód.
W zakładce Plan sytuacyjny zobaczysz cieniowanie reliefu z barwną hipsometrią i podziałkę liniową.
Pole Import pliku przyjmuje:
| Format | Uwagi |
|---|---|
.asc | ASCII Grid (Esri) — nagłówek ncols/nrows/cellsize wykrywany automatycznie |
.xyz, .csv, .txt | punkty X Y Z; separator kolumn i dziesiętny wykrywane automatycznie |
Limit: 16 mln komórek. Pliki LAS/LAZ i GeoTIFF nie są obsługiwane — patrz *Założenia techniczne*, pozycje O‑1 i O‑2.
Najszybciej: „Trasa demonstracyjna" — wstawia polilinię o czterech wierzchołkach wzdłuż doliny.
Ręcznie: kliknij „Rysuj trasę" i klikaj kolejne punkty na mapie. Przycisk zmienia nazwę na „Zakończ rysowanie". Cofnij usuwa ostatni wierzchołek.
Trasa musi prowadzić od góry ku dołowi terenu. Węzeł końcowy staje się wylotem i jest oznaczany bursztynowym znacznikiem.
| Pole | Znaczenie |
|---|---|
| C [lata] | okres powtarzalności deszczu wg tabel EN 752 |
| H opad [mm] | średni roczny opad — parametr wzoru Błaszczyka |
| ψ | współczynnik spływu; 0,85 odpowiada zabudowie miejskiej |
| Narzut klim. | podwyższenie natężenia o 10 / 20 / 40 % |
| Szer. zlewni | szerokość pasa zlewni po obu stronach trasy |
Aplikacja sama znajduje deszcz krytyczny: przelicza dziesięć czasów trwania od 5 do 180 minut i wybiera ten, który daje największy przepływ. Wynik pokazuje panel prawy, sekcja Deszcz miarodajny.
Zmień Zlewnie na „Delimitacja z NMT (D8)". Aplikacja wypełni zagłębienia terenu algorytmem Wanga i Liu, wyznaczy kierunki spływu D8 i przypisze każdą komórkę do najbliższego węzła wzdłuż drogi spływu. Na terenie demonstracyjnym przechwytuje około 28 ha z 53,8 ha w czasie poniżej 300 ms.
Wybierz Metoda → Dopływy zadane ręcznie. Wówczas liczy się wyłącznie wartość z pola Dopływ ręczny w węźle górnym.
| Pole | Wpływ na wynik |
|---|---|
| Materiał | katalog średnic i chropowatość operacyjna k_b |
| Łączenie | „po sklepieniu" (crown matching) lub „po dnie" |
| h/D max | maksymalne napełnienie; 0,75 to wartość typowa |
| Przykrycie min | nie mniej niż głębokość przemarzania z profilu |
| Profil normowy | PL-2026 lub DE-2026 — zmienia \tau_{min}, v_{min}, przemarzanie, ceny |
Kliknij „Oblicz i dobierz sieć". Dla sieci 15 studni dobór trwa kilkadziesiąt milisekund.
Co robi algorytm. Idzie od wylotu w górę sieci. Dla każdego odcinka zaczyna od spadku równoległego do terenu, przegląda katalog średnic rosnąco, odrzuca warianty łamiące którekolwiek ograniczenie i spośród dopuszczalnych wybiera najtańszy — koszt rury plus koszt wykopu. Jeśli żadna średnica nie przechodzi, zwiększa spadek co 0,5 ‰ i próbuje ponownie.
Ustaw Arkusz, Skalę H i Skalę V. Kombinacja H 1:500 / V 1:100 daje przewyższenie pięciokrotne — jest ono wypisane w tabelce rysunkowej.
Kliknij „Eksport PDF wektorowy".
Wierność skali. Rysunek jest autorowany w milimetrach arkusza, nie w pikselach. Ekran stosuje wyłącznie przeskalowanie mm → px. PDF powstaje z tego samego modelu geometrii przy stałej 1 mm = 2,834645669 pt. Dlatego wydruk 1:1 zachowuje skalę z tolerancją ±0,1 %, co weryfikuje test odbiorczy mierzący odległość między znacznikami kontrolnymi w gotowym pliku.
Zakładka Przekrój poprzeczny. Suwak wybiera pikietaż, lista skalę 1:25 / 1:50 / 1:100. Rysunek pokazuje teren z NMT w kierunku prostopadłym do osi, rurę ze ścianką, napełnienie projektowe, strefy podsypki, obsypki i zasypki wg EN 1610, wymiar szerokości wykopu oraz pole i objętość robót ziemnych.
| Przycisk | Wynik |
|---|---|
| DXF | warstwy K-KANAL, K-STUDNIA, K-OPIS |
| CSV | tabela obliczeniowa z BOM UTF-8, separator średnik |
| SWMM .inp | model do weryfikacji w EPA SWMM |
| Zapisz .drnx | projekt z sumą kontrolną danych wejściowych |
Wybierz Hietogram (Euler II wg DWA-A 118, Euler I, Chicago, trójkątny lub blokowy) i kliknij „Symulacja dynamiczna". Solver fali kinematycznej liczy godzinę opadu krokiem 5 s.
Zakładka Symulacja: suwak czasu przesuwa zwierciadło wody wzdłuż profilu, linia przerywana to obwiednia napełnienia maksymalnego. Poniżej znajdziesz bilans ciągłości, liczbę Couranta oraz objętości dopływu, odpływu, retencji i zalania.
Bilans ciągłości powinien być poniżej 1 %. Dla sieci demonstracyjnej wynosi 0,0000 %.
Przycisk „Analiza wrażliwości" przelicza cztery warianty: ψ ±20 % oraz opad ±30 %. Tabela pokazuje, ile odcinków zmieniło średnicę i jak zmienił się koszt. To najszybszy sposób sprawdzenia, czy rozwiązanie nie stoi na granicy kryterium.
Sekcja 5b. Podaj szerokość dna, nachylenie skarpy, spadek i szorstkość Manninga. Wynik obejmuje głębokość normalną i krytyczną, prędkość, liczbę Froude'a, naprężenie styczne, wolną burtę i klasyfikację reżimu przepływu.
Zakładka Widok 3D — teren z siecią pod powierzchnią. Przeciąganie myszą obraca, kółko przybliża. Przewyższenie pionowe trzykrotne.
Przycisk „Uruchom testy odbiorcze" wykonuje 22 sprawdzenia: geometria przekroju, odwracalność bisekcji, monotoniczność, zachowanie sumy opadu w hietogramach, bilans fali kinematycznej, odwracalność koryta otwartego, bilans powierzchni D8, wierność skali mierzona na wygenerowanym pliku PDF, topologia i ciągłość rzędnych.
| Komunikat | Co zrobić |
|---|---|
| „Trasa wykracza poza zakres modelu terenu" | Przesuń wierzchołki w obszar NMT |
| „Trasa wymaga co najmniej 2 wierzchołków" | Dodaj punkty lub użyj trasy demonstracyjnej |
| W dzienniku: „brak rozwiązania dopuszczalnego" | Największa średnica nie wystarcza — zwiększ h/D max, zmień materiał lub rozważ przepompownię |
| Naruszenie „v min" | Odcinek zbyt płaski; zwiększ spadek lub sprawdź kryterium τ |
| Naruszenie „trench" | Wykop głębszy niż 6 m — sygnał o konieczności przepompowni |
| Bilans ciągłości > 1 % | Zmniejsz krok czasowy lub sprawdź liczbę Couranta |
Wyniki stanowią wsparcie projektanta. Odpowiedzialność za rozwiązania projektowe ponosi uprawniony projektant. Wartości oznaczone [DO WERYFIKACJI] pochodzą z założeń roboczych i wymagają potwierdzenia w oryginalnym tekście normy przed użyciem w dokumentacji przekazywanej do zatwierdzenia.